neyestane
برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

1) شنبه ها ساعت 17 لیلی و مجنون نظامی با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

2) شنبه ها ساعت 18 غزلیات حافظ با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

3)  یکشنبه ها ساعت 8:30 نشست پژوهشی گیاهان طبّی

4) یکشنبه ها ساعت 9:30 نشست پژوهشی شاهنامه

5) دوشنبه ها ساعت 17 حدیقۀ سنایی با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

6) دوشنبه ها ساعت 18 منطق الطیر عطّار با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

7 دوشنبه ها ساعت 19 غزلیات شمس با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

https://t.me/neyestanekhabar

نام وزین گئوکرنۀ اوستایی بر پیشانی شهرکی ساحلی در جنوب غربی هند

دکتر الهۀ معروضی MD

در خطّ ساحلی جنوب غربی هند در کنارۀ دریای عربی (چسبیده به اقیانوس هند) ایالت کارناتاکا قرار دارد که بخشی از آن اوتاراکانادا نامیده می شود و گوکارنا شهرکی است در این بخش.

گوکارنا به سانسکریت به معنی گوش گاو است. وجه تسمیّۀ آن را چنین می دانند که ایزد شیوا در اینجا از گوش گاو پریتوی که نماد زمین است بیرون آمده. در این روستا بر بالای تپّه غاری گوش مانند وجود داردکه اسطورۀ  فوق را بدین غار نسبت می دهند و تقدیسش نموده در آن معتکف می شوند. همچنین این نامگذاری به خاطر همریزگاه گوش مانند دو رود گانگاوالی و آگاناشینی می باشدکه ساحل ام را می سازد. حرف سانسکریت ام نیز مانند گوش است.

در متون کهن ایران زمین ما واژۀ گئوکرنۀ اوستایی و گوکرن پهلوی را داریم که به معنی شاخ گاو است. (هرمزیشت بند 30- وندیداد فرگرد 20، بند 40- بندهش- مینوی خرد و گزیده های زادسپرم0) در بندهش گئوکرنه همان هوم سپید است که روبروی درخت زندگی روییده و ویونگهان پدر جمشید اوّلین کسی است که آن را فشرد. برای همین فرزند وی دارای فرّه گردید. درخت زندگی از دریای فراخکرت سر بر آورده است و دو ماهی از زیشه های آن نگهداری می کنند و همۀ گونه های حیات از آن منشأ می گیرند. این باور عامیانه که زمین بر شاخ گاوی است که بر پشت ماهیی در دریای بیکران قراردارد نیز در پیوند با این آبشخور است.

گوکارنا در ادبیات سانسکریت هم پیشینه ای دارد. دو داستا ن از پوراناها و یک داستان از اوپانیشادها به آن مربوط است.

گوکارنا درشب بی ماه فالگون هر سال (مصادف با فوریه یا مارس)  پذیرای مسافران و زائران زیادی است، چون دو فستیوال بزرگ در آن بر پا می شود: شیوا راتریshiva rutri و فستیوال ارّابه chariot ceremony . ما نیز در فوریۀ گذشته به سودای دیدن این فستیوالها و دیدار با محلّی که نامی وزین در ادبیات کهن ایران را بر پیشانی خود دارد، عازم آنجا شدیم. این مقاله بطور مصوّر و مستند به توصیف گوکارنا و این مراسم و اسطوره های مربوط به آنها و پیوند آنها با اساطیر و آیینهای ایرانی و اسلامی می پردازد.

 

واژگان کلیدی: گوکارنا، گئوکرنه، گوکرن، بندهش، درخت زندگی، سانسکریت، اوستایی و ....

 

شد آنکه اهل نظر بر کناره می رفتند _______ هزار گونه سخن در دهان و لب خاموش