neyestane
برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

1) شنبه ها ساعت 17 لیلی و مجنون نظامی با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

2) شنبه ها ساعت 18 غزلیات حافظ با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

3)  یکشنبه ها ساعت 8:30 نشست پژوهشی گیاهان طبّی

4) یکشنبه ها ساعت 9:30 نشست پژوهشی شاهنامه

5) دوشنبه ها ساعت 17 حدیقۀ سنایی با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

6) دوشنبه ها ساعت 18 منطق الطیر عطّار با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

7 دوشنبه ها ساعت 19 غزلیات شمس با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

https://t.me/neyestanekhabar

مقایسه تطبیقی داستان خشم‌گرفتن نوشین روان بر بزرگمهر

از شاهنامه با دو افسانه آیینی بابا خارکن و شاه و وزیر

دکتر الهه معروضی

 

این داستان در بخش تاریخی شاهنامه آمده ومنسوب به نوشین روان شاه نام آور ساسانی و وزیر خردمند وی می‌باشد. اما مشابهت‌های آشکاری با افسانه باباخارکن مربوط به آجیل مشکل گشا و افسانه شاه و وزیر مربوط به شب چله دارد. ربوده‌شدن رشته‌ای از درّ و گوهر و نیز خورده شدن تک‌تک گوهرها توسط یک مرغ، تهمت‌نهادن شاه به همنشین عزیز و زندانی‌شدن متهم، عناصری است که به طور مشترک در داستان شاهنامه و افسانه باباخارکن آمده است. عناصر مشترک بین داستان شاهنامه وافسانه شاه و وزیر عبارتند از: زندانی‌شدن وزیر بی‌گناه به فرمان شاه خشمگین، خرسندی وزیر در زندان وانتباه شاه از این موضوع.

این مقاله ضمن اشاره به افسانه‌های فوق با ذکر مأخذ و مقایسه این قصص با هم، به باورهای کهنی که در پس آنها نهفته است، نقب می‌زند و به نمادپردازی گوهر و مروارید، رشته گوهر (گردنبند و بازوبند) مرغی که گوهر را به منقار گرفته و می‌بلعد، شاه درمانده، وزیر دربند و اشاره به برخی تفاوت‌های معنی‌دار بین داستان و افسانه‌های فوق‌الذکر می‌پردازد و بالاخره رمز پیوستگی آنها با آیین‌های باستانی آجیل مشکل‌گشا و شب چله و بزرگمهر وزیر نوشیروان را بررسی می‌کند.

کلید واژه‌ها: بزرگمهر، نوشین روان، باباخارکن، شاه و وزیر، آجیل مشکل‌گشا، شب چلّه

 

نظرات  

 
0 #1 پروانه 1390-10-03 09:44
مقاله را چگونه می توانم بخوانم؟آیا در کتابی منتشر شده است؟
----------------------------------------------------------------
درود. هنوز نه و راستش را بخواهید هنوز کامل هم نیست. ولی قصۀ شب چلّه را می توانید در بخش ترجمه و گردآوری> آیینها> دربارۀ شب چلّه و قصّۀ بابا خارکن را در کتاب کوچۀ احمد شاملو ذیل آجیل مشکل گشا بیابید. نکات تطبیقی هم که ذکر شده است.
نقل قول
 

شد آنکه اهل نظر بر کناره می رفتند _______ هزار گونه سخن در دهان و لب خاموش