neyestane
برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

1) شنبه ها ساعت 17 لیلی و مجنون نظامی با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

2) شنبه ها ساعت 18 غزلیات حافظ با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

3)  یکشنبه ها ساعت 8:30 نشست پژوهشی گیاهان طبّی

4) یکشنبه ها ساعت 9:30 نشست پژوهشی شاهنامه

5) دوشنبه ها ساعت 17 حدیقۀ سنایی با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

6) دوشنبه ها ساعت 18 منطق الطیر عطّار با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

7 دوشنبه ها ساعت 19 غزلیات شمس با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

https://t.me/neyestanekhabar

کشکول انار

کشکول انار

شامل برخی مطالبی که در نشستهای خواص طبی گیاهان در مؤسسۀ نیستان گمشده دربارۀ انار بیان شده است:

انار در اشعار

زیباترین اشعاردربارۀ انار اینها هستند:

ترانه های شرقی

فدریکو گارسیا لورکا

ترجمۀ احمد شاملو

در انار ِ عطرآگين
آسماني متبلور هست.
هر دانه
ستاره‌يي است
هر پرده
غروبي.
آسماني خشک و
گرفتار در چنگ ساليان. 
انار پستاني را ماند
که زمانش پوستواري کرده است
تا نوکش به ستاره‌يي مبدل شود
که باغستان‌ها را
روشني بخشد.
کندويي‌ست خُرد
که شان‌اش از ارغوان است:
مگسان عسل آن را
از دهان زنان پرداخته‌اند.
چون بترکد خنده‌ي هزاران لب را
رها خواهد کرد!
انار دلي را ماند
که بر کشتزارها مي‌تپد،
دلي شريف و خوار شمار
که در آن، پرنده‌گان به خطر نمي‌افتند.
دلي که پوست‌اش
به سختي، همچون دل ماست،
اما به آن که سوراخ‌اش کند
عطر و خون ِ فروردين را هِبِه مي‌کند.
انار
گنج جَنّ ِ سالخورده‌ي چمنزاران سرسبز است
که در جنگلي پرت‌افتاده
با پريزادي از آن نگهباني مي‌کند. ــ
جنّ ِ سپيد ريش
جامه‌يي عقيقي دارد.
انار گنجي است
که برگ‌هاي سبز درخت نگهباني مي‌کنند:
در اعماق، احجار گران‌بها
و در دل و اندرون، طلايي مبهم.
سنبله، نان است:
مسيح متجسد، زنده و مرده.
درخت زيتونشور ِ کار است و توانايي‌ست.
سيب ميوه‌ي شهوت است
ميوه ــ ابوالهول ِ گناه.
چکاله‌ي قرن‌هاست
که تماس با شيطان را حفظ مي‌کند.
نارنجاز اندوه پليد گل‌ها سخني مي‌گويد،
طلا و آتشي است که در پاکي ِ سپيد ِ خويش
جانشين يکديگر مي‌شوند.
تاک پرستش شهوات است
که به تابستان منجمد مي‌شود
و کليسايش تعميد مي‌دهد
تا از آن شراب مقدس بسازد.
شابلوط‌ها آرامش خانواده‌اند.
به چيزهاي گذشته مي‌مانند.
هيمه‌هاي پيرند که ترک برمي‌دارند
و زائراني را مانند
که راه گم کرده باشند.
بلوط شعر است،
صفاي زمان‌هاي از کار رفته.
و به ــ پريده رنگ طلايي ــ
آرامش سازگاري‌ست.
انار اما، خون است
خون قدسي ِ ملکوت،
خون زمين است
مجروح از سوزن سيلاب‌ها،
خون تند ِ بادهاست که مي‌آيند
از قله‌ي سختي که بر آن چنگ درافکنده‌اند،
خون اقيانوس ِ برآسوده و
خون درياچه‌ي خفته.
ماقبل تاريخ ِ خوني که در رگ ما جاري‌ست
در آن است.
انگاره‌ي خون است
محبوس در حبابي سخت و ترش
که به شکلي مبهم
طرح دلي را دارد و هياءت جمجمه‌ي انساني را.
انار شکسته!
تو يکي شعله‌يي در دل ِ شاخ و برگ،
خواهر جسماني ِ ونوسي
و خنده‌ي باغچه در باد!
پروانه‌گان به گرد تو جمع مي‌آيند
چرا که آفتاب‌ات مي‌پندارند،
و از هراس آن که بسوزند
کرمکان حقير از تو دوري مي‌گزينند.
تو نور ِ حياتي و
ماده‌گي، ميان ميوه‌ها.
ستاره‌يي روشن، که برق مي‌زند
بر کناره‌ي جويبار عاشق.
چه قدر بي‌شباهتم به تو من
اي شهوت شراره افکن بر چمن!
منوچهری:
وان نار به کردار یکی حقۀ ساده
بیجاده همه رنگ بدان حقّه بداده
لختی گهر سرخ در آن حقه نهاده
تو تو سلب زرد بر آن روی فتاده
بر سرش یکی غالیه دانی بگشاده
واکنده در آن غالیه دان سونش دینار
میرزا نعیم سدهی:
طبیعت لعل ساز لعل تراشیده باز
لعل تراشیده را پهلوی هم چیده باز
پهلوی هم چیده را به نقره پیچیده باز
به نقره پیچیده را به حقّه پوشیده باز
به حقّه پوشیده را به نام نامیده نار
سهراب سپهری:
من اناری را می کنم دانه به دل می گویم
کاشکی این مردم دانه های دلشان پیدا بود
می پرد در چشمم آب انار، اشک می ریزم
مادرم می خندد
رعنا هم
میلاد عرفان پور:
غمگین نشد از این که به او تاخته اند
یا این که به جانش تبر انداخته اند
وقتی جگر انار خون شد که شنید
از شاخۀ او چوب فلک ساخته اند
انار در غزل غزلهای سلیمان:
گشقیقه هایت در عقب برقع تو مانند پارۀ انار است."
انار در شعر رودگی:
وان دهن تنگ تو گویی کسی
دانگکی نار به دو نیم کرد
انار در شاهنامه
داستان خسرو پرویز:
بفرمود تا آب نار آورند
همان ترۀ جویبار آورند
داستان یزدگرد:
همام ارزن و پسته و ناردان
بیارد یکی موبدی کاردان
انار در منظومۀ خسرو شیرین نظامی:
مهندس دستۀ پولاد تیشه
ز چوب نار تر کردی همیشه
ز بهر آن که باشد دستگیرش
به دست اندر بود فرمان پذیرش
چو بشنید آن سخنهای جگرتاب
فراز کوه کرد آن تیشه پرتاب
سنان در سنگ رفت و دسته در خاک
چنین گویند خاکی بود نمناک
از آن دسته برآمد شوشۀ نار
درختی گشت و بار آورد بسیار
از آن شوشه کنون گر بار یابی
دوای درد هر بیمار یابی
ناربا در هفت پیکر نظامی:
زیربایی به زعفران و شکر
ناربایی ز زیربا خوشتر
انوری:
گل نار است درخشنده چو یاقوتین جام
دانۀ نار چو لؤلؤ و چو درجست انار
سنایی:
بی سری مر تو را سر آرد بار
درج پر در ز بی سری است انار
خاقانی
نار همه دل و دهن دل همه خون عاشقی
سیب همه رخ و ذقن رخ همه خال دلبری
شراب انار در دیوان شمس:
خمار دردسرت از شراب مرگ شناس
بده شراب بنفشه، بهل شراب انار
انار در دیوان شمس:
دل را چو انار ترش و شیرین
خون بسته و دانه دانه دیدم
همچون انار خندان عالم نمود دندان
در خویش می نگنجد از خویشتن برآرش
انار در مثنوی:
کشتن و مردن که بر نقش تن است
چون انار و سیب را بشکستن است
خواجو:
چو دل قدح بخندد ز شراب ناردانی
دل خسته چون شکیبد ز بتان نارپستان
گلنار در دیوان حافظ:
باغبان همچو نسیمم ز در خویش مران
کاب گلزار تو از اشک چو گلنار من است




انار در اساطیر

1)             ارتباط انار و آناهیتا: انار به دلیل پردانگی نماد باروری و فراوانی است که فیوضات ایزدبانو آناهیتا هستند. شهر انار در استان کرمان نیز منسوب به ایزدبانو آناهیتاست. در ضمن نام باستانی انار "آبان" است. آبان یشت اوستا تماماً در وصف آناهیتاست.

2)             ارتباط انار و اسفندیار: گویند اسفندیار با خوردن اناری از دست زرتشت رویین تن شده است. برای همین رد کاشان در جشن اسفندگان کشمش آغشته به گرد دانۀ انار می خورند تا در تمام سال از گزش حشرات مصون بمانند.

3)             ارتباط انار و فرهاد: گویند فرهاد پس از شنیدن خبر کذب مرگ شیرین تیشه اش را بر فرق سر خود می زند. دستۀ تیشه که از چوب انار بوده در خاک نمناک فرو می رود و ار آن درخت اناری در بیستون می روید که نظامی میوۀ آن را دوای هر دردی دانسته اما مردم عامه می گویند وسط انارهای این درخت سیاه است و دودی از آن برمی خیزد که دود دل فرهاد است.

4)             ارتباط انار و آفرودیت: گویند آفرودیت به دست خود درخت اناری در جزیرۀ قبرس کاشته است. دو میوه از نشانهای آفرودیتند: انار و سیب طلایی.

5)             ارتباط انار و پرسفون: پرسفون توسط هادس ربوده می شود. هادس در جهان زیرین به او انار می خوراند. به این خاطر پرسفون مجبور بوده هر سال به جهان زیرین بازگردد و بخشی از سال را آنجا بگذراند.

6)             ارتباط انار و هرا: انار و گل زنبق نشانهای گیاهی هرا خدابانوی زناشویی یونان هستند. برای همین در یونان موی نوعروسان را با شاخۀ انار آراسته یا به شکل شاخۀ انار می بافتند.

7)             ارتباط انار و دیونیزوس:  خون دیونیزوس در پای درخت اناری که آفرودیت کاشته بود ریخت تا این درخت ثمر داد.

8)             ارتباط انار و ریمون: ریمون خدای توفان سریانیهاست. در سومر به وی اداد یا حداد می گفتند. در حال مرگ از پیکر وی انار رویید. واژۀ رمان که نام تازی انار است از نام این ایزد گرفته شده است.



انار در آیینها

1)             انار بر خوان شب چله حتما قرار دارد.

2)             هنگام رسیدن عروس به خانۀ داماد، داماد به طرف او اناری پرت می کند. (در ترکیه باید انار در پیش پای عروس بشکند و با تعداد دانه هایی که بر زمین ریخته تعداد فرزندان عروس را مشخص می کنند. مردم چین هم در جشن عروسی به هسته های انار شکر می زنند و برای خوشبختی عروس و داماد می خورند.)

3)             در جشن اسفندگان مردم کاشان کشمش را به پودر دانه های انار آغشته می کنند و می خورند.

4)             زرتشتیان از شاخه های درخت انار برسم می سازند. برسم ترکه هایی به قطر یک گندم و طول یک وجب است که زرتشتیان هنگام صرف خوراک و هنگام نیایش به تعداد معین به دست می گکیرند.

5)             در جشن آذرگان نیک است بر آتش چوب انار بسوزانند.

6)             مردم مسلمان ایران می گویند در روز جمعه باید یک انار را حتما کامل خورد تا مطمئن باشیم دانۀ بهشتی آن را نیز خورده و به واسطۀ آن به بهشت می رویم.

7)             انار یاسین: پیش از نوروز اناری را برداشته 40 بار سورۀ یاسین می خوانند و پس از هر بار بر آن می دمند. گویند خوردن این انار پس از نوروز شخص را از تمام بلیات و بیماریها محفوظ نگه می دارد.



نمادپردازی انار:

1)             نماد برکت و فراوانی: میوه آناهیتاست.

2)             نماد جاودانگی: 10000 سرباز گارد جاویدان هخامنشی سرنیزه هایی به شکل انار داشتند.

3)             نماد کثرت در وحدت: دانه های انار مانند مردم، پرده ها مانند اقوام و انار دربسته مانند یک ملت است. وحدت ملت و کثرت اقوام، وحدت قوم و کثرت مردم.

4)             نماد باروری: آناهیتا

5)             نماد سلامتی و رویین تنی: اسفندیار

6)             نماد چرخۀ مرگ و زندگی: پرسفونه، فراعنۀ مصر را با انار دفن می کردند که دوباره به زندگی بازگردند.

7)             نماد گناه: برای راهبان باستانی یونان خوردنش ممنوع بوده چون آنان را به جهان کثرت پیوند می داده.

8)             نماد شادی روحانی: به اعتقاد ارامنه

9)             نماد نجابت: در اسپانیا، زیرا دانه های آن پوشیده در پرده است.

10)     نماد رستاخیز: گویند عیسی مسیح در کودکی اناری در دست داشته.

11)     نماد زیارتگاه: انار را به آتشکده تشبیه می کنند. نیز در نزد مسیحیان انار نماد کلیساست. معابد آناهیتا نیز دارای نقش انار بود. اکنون نیز در محراب بسیاری از مساجد و زیارتگاهها نقش انار و گل انار را می بینیم. زیرا امّت کثیری در نیایشگاه واحد می شوند.

12)     نماد خورشید: خوان شب چله



انار در پزشکی

1)  دارای فیتو استروژن: محافظت از سرطان پستان و سهولت گذر از یائسگی

2)  دارای فلاوونوئید: کاهش احتمال سرطان، کاهش احتمال حمله و بیماری قلبی، محافظت در برابر آب مروارید و تخریب ماکولای چشم، تسکین علایم تب یونجه، سینوزیت و تنگی نفس، کاهش التهاب پوست مثلاً در اگزما و گزیدگی حشرات، کاهش التهاب مفاصل و ماهیچه ها، درمان هموروئید و واریس، مبارزه با عفونتهای ویروسی

3)  دارای مادۀ مفیدی به نام مانتین که موجب تصفیۀ کبد است.

4)  دارای پتاسیوم و منیزیوم که باعث رفع اوره و کلسترول و دفع سموم خون می شود.

5)  دارای ویتامینهای A ،B ،C ،E و انواع مختلف آهن و فلزات مفید که برای رشد جنین بسیار مفید است و ویار حاملگی را نیز برطرف می نماید.

6)  دارای فروکتوز و گلوکز که خوراک مغز است.

7)  دارای اسید سیتریک، اسید مایک و اسید لاکتیک: تثبیت PH خون.

8)  دارای سدیم: حفظ تعادل الکترولیتها.

9)  دارای کلسیم: ضوریترین مادۀ مورد نیاز دندانها و استخوان و لختۀ شدن خون.

10)                 دارای فسفات: در آزاد سازی انرژی یاخته ها نقش دارد.

11)                 دارای مس: مورد نیاز در سیستم آنزیمی و سوخت و ساز بدن.

12)                 دارای کبالت: مورد نیاز در ساختمان ویتامین B12.

13)                 دارای روی: آزاد شدن سریع CO2  در ریه ها.

14)                 دارای منگنز: آنزیمهای فسفاتاز قلیایی و آرژنیاز را فعال می سازد که به ترتیب در تشکیل استخوان و اوره شرکت دارند.

15)                 دارای ویتامین B6: ضد استفراغ


چند روش مختلف استفادۀ انار در طبّ سنتی

1)  آب انار شیرین: رفع سینه درد و سرفه، درمان یرقان

2)  آب انار ترش: فرو نشانندۀ صفرا

3)  نگه داشتن آب انار ترش در دهان: از بین رفتن جوشهای دهانی و برفک

4)  آب انار جنگلی: درمان اسهال

5)  جوشاندۀ آب انار: درمان زخم و ورم معده

6)  مضمضۀ آب انار پخته: موجب تقویت لثه می شود.

7)  جوشاندۀ آب انار ترش با عسل: زخم داخل بینی، گوشت اضافۀ زخمها و درد گوشها را معالجه می کند. باید آن را به زخم بینی، گوشت اضافی زخمها یا اطراف گوشی که درد می کند بمالند.

8)  معجون آب انار: آب انار شیرین یا ترش را با پیه و شکر به هم بمالید. معجونی تهیه می شود که 5- 10 سیر آن برای مداوای امراض جلدی بسیار مفید است.

9)  مخلوط آب انار و آب بارهنگ: شستشو با این مخلوط برای درمان زخم ذکر بسیار مفید است.

10)      روغن بادام و انار: سر انار را سوراخ کرده، آن را از روغن بادام شیرین پر نمایید. درش را نهاده کنار آتش ملایم بگذارید و به دفعات حرکت دهید تا روغن جذب انار شود. چندان روغن بریزید و همین کار را تکرار کنید که دیگر نتواند روغن جذب کند. آنگاه مکیدن این روغن به مقدار جرعه ای درد و خشکی و سرفه و آزار حلق و شش و سینه را علاج می کند.

11)     روغن گل سرخ و انار: به ترتیب فوق تهیه می شود. کافی است برای رفع گوش درد چند قطره از آن را در گوش بچکانند.

12)      ضماد انار: چون انار میخوش یا ترش و شیرین را با آب و پوست و تخمه خوب بپزند و بکوبند و بمالند، جرب و حکۀ صفرایی و هر گونه خارش و آزار موضع و پوست را که از حرارت و خشکی باشد برطرف می نماید.

13)     رب انار: غم و اندوه را برطرف می کند.

14)     سوزاندۀ انار: برای معالجۀ قی های خونی می توان انار ترش و شیرین را سوزانید و با مقداری عسل مخلوط نموده و بر روی شکم مالید.

15)     سورمۀ انار: سورمۀ سائیدۀ انار پخته برای جلوگیری از ریزش آب چشم مفید است.

16)     امالۀ انار: برای درمان اسهال و زخم روده می توان مقداری جو را نیم کوب کرده و به همان اندازه برنج مخلوط با آب انار بپزند. پس از صاف کردن آن را تنقیه کنند.

17)     ساییدۀ انار و مازو: برای برطرف کردن و باز کردن خلط خشکم شده در سینه و دفع زخم سفلیس بسیار مفید است.

18)     ضماد انار سوزانده: برای معالجۀ سرفه های شدید خونی می توان انار را سوزانده و با عسل مخلوط نمود و بر سینه مالید.

19)     ضماد انار پخته: چون آن را نیکو پخته بر جای آبله بمالند و ببندند، اثر آن را برطرف می کند.

20)     لگن انار پخته: چون مقداری انار را به حدی که کفایت می کند پاره پاره کرده در آب بپزند و زن در آن بنشیند حیض جاری و خونریزی را قطع می کند. نشستن در همین آب مقعد و فرج بیرون آمده را بالا می فرستد.



خواصّ درمانی دیگر اجزاء درخت انار:

1)  جوشاندۀ پوست ساقه و ریشۀ انار: برای دفع انواعی از کرم از قبیل کرم کدو مصرف می شود. به این صورت که 3 مرتبه در روز خورده می شود. البته باید قبلاً 24 ساعت آن را در آب خیس کرد. انتخاب ریشۀ تر یا خشک تفاوتی ندارد.

2)  جوشاندۀ پوست و گل انار: به علت داشتن تانن قابض است. در اسهال خونی و خونریزی های شدید استعمال می شود.

3)  دانۀ خشک کردۀ انار: قابض بوده در اسهالهای حاد به کار می رود.

4)  جوشاندۀ پوست انار: برای برطرف ساختن ورم لوزتین، مکث زبان کوچک، سستی لثه، گرفتگی لوله و مجرای تنفس مفید است. (جهت غرغره 30- 60 گرم در یک لیتر آب)

5)  لگن جوشاندۀ پوست انار: خونریزی بواسیر و امراض مقعد را معالجه می کند.

6)  چای گل انار: اسهال ساده را درمان می کند. به این منظور باید گل انار را به صورت جوشانده یا دم کرده تهیه نمود و مانند چای با کمی شکر روزی سه مرتبه یک فنجان میل نمود.

7)  چای برگ انار: دم کرده یا جوشاندۀ برگ انار به صورت چای ضد استفراغ، اشتها آور و مقوّی معده است. درد نیمۀ سر (میگرن) را نیز درمان می کند. کم خونی، ضعف شدید پس از بیماریها و خستگی شدید را برطرف می کند.

8)  مصرف موضعی گل انار: جهت درمان خونریزی لثه ها و زخم های لثه و ورم بیضه (باد فتق) مفید است.

9)  پخته و خمیر گل انار: برای درمان کفش زدگی و ترک پا بسیار مفید است.

10)                 غنچۀ انار: برای معالجۀ دمل، کورک، جوش، آلودگی خون می توان 7 عدد گل انار را که غنچۀ دهن بسته است صبح ناشتا بخورند، تا یک سال از بروز بیماریهای فوق جلوگیری می نماید.



آخرین بروزرسانی (سه شنبه ، 23 آبان 1396 ، 21:05)

 

شد آنکه اهل نظر بر کناره می رفتند _______ هزار گونه سخن در دهان و لب خاموش