neyestane
برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

1) شنبه ها ساعت 17 لیلی و مجنون نظامی با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

2) شنبه ها ساعت 18 غزلیات حافظ با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

3)  یکشنبه ها ساعت 8:30 نشست پژوهشی گیاهان طبّی

4) یکشنبه ها ساعت 9:30 نشست پژوهشی شاهنامه

5) دوشنبه ها ساعت 17 حدیقۀ سنایی با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

6) دوشنبه ها ساعت 18 منطق الطیر عطّار با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

7 دوشنبه ها ساعت 19 غزلیات شمس با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

https://t.me/neyestanekhabar

سايۀ نزديك هماي در شاهنامهْ فردوسي

دكتر الهه معروضي

هماي مرغي است بلند آوازه كه در پس ابرهاي ابهام مي پرد. با اين حال در بسياري از شاهكارهايسترگ پارسي سايه انداخته است. در اين جستار ابتدا ريخت شناسي، رفتارشناسي، خوراك و زيستگاه اين پرنده را بررسي مي كنيم تا ببينيم آنچه در فرهنگ و ادبيات ايران دربارهْ آن مي گويند چه اندازه با اين وي‍ژگيهاي طبيعي وي منطبق است. دربارهْ ريشهْ وا‍ژگاني نام هماي تا حدّي كنكاش مي كنيم. نقشهاي ساده و تركيبي هماي را در تنديسها و تزئينات ادوار گوناگون باز مي جوييم تا ببينيم چه جايگاهي براي آن قائل بودند. آنگاه شاهنامهْ فردوسي را پيش روي نهاده سايهْ هماي را در جاي جاي اين نامهْ جاودان باز مي جوييم. نمودهاي برجسته را در ذيل برمي شمريم: پر هماي را از كلاهخود بزرگاني چون سام و بي‍ژن آويخته مي بينيم، سركردْ سپاهيان كوچ و بلوچ از نژاد هماي خوانده مي شود، گروهي از سپاهيان ايران به زير درفش هماي گرد مي آيند، افزون بر اينها هماي نام دختر گشتاسب و بهمن و نام موبدي نيز هست. در پايان دو نظريه مطرح و تا حدّ امكان آنها را بررسي مي كنيم. يكي اين كه هماي توتم قوم كوچ و بلوچ بوده است. ديگر اين كه هماي و سيمرغ در دورهْ تاريخي ويژه و گسترهْ  جغرافيايي خاصّ با يكديگر در آميخته اند و اثر گذاري اين آميختگي در داستانها و روايات متداول اين عصر نيز قابل تشخيص است. اهمیّت این جستار علاوه بر این دو نظریه به خاطر فاصله گرفتن همای در دید اکثر مردم حتّی فرهیختگان از عالم واقع و در آمیختن وی با افسانه می باشد و نیز این مطلب که دربارۀ پرندۀ همای و شاهنامه تحقیق مستقلّی وجود ندارد.

كليد واژه ها: هماي، شاهنامه، كوچ و بلوچ، سيمرغ.

از آقای محسن مکرّم برای این که مطلب را به انگلیسی برگردانده اند سپاسگزارم.

Homaay close shadow in Ferdowsi shahnameh

Homaay is a famous bird who flies behind the clouds of wonder. Though in many of the great persian masterpieces is outstanding.

In this study first we survey the morphology, behaviour, home and the food of this bird; so that we could observe how its natural specification

fit and coordinate with whatever have been said and written in Iranian culture and literature.

We are going to seek through vocabulary of homaay up to an extend. We will study the simple and combined shapes of Homaay in sculptures, statues and the decorations through the ages to see what stands and position has it ever have. Then we would set Ferdowsi shahnameh before us and look for the shadow of Homaay in every piece of this ever lasting letter. The outstanding symbles would be as follow:

We see the feather of Homaay hanging from the cap of the great men such as Saam and Bizhan, the head of kooch and balooch Army is called

from Homaay race, some of the Iranian Army gather under the Homaay flag; more over, Homaay is the name of Goshtasp's doughter, bahman's doughter and also is the name of a moga.

At the end there would be two theories in which they will be studied to some extend.

One is The point that Homaay has been the tatoom of kooch and balooch tribe. The other is that Homaay and Symorgh have been mixed

together in a special historical period and specific geographical widespread and the affection of this combination is quite visible in the common tails and stories in this period.

The importance of this script, in addition to these two theories, is because of getting away of Homaay from most of the people's vision even sophisticated people from the real world and mixing with tales and stories, and this point that there isn't an independent research over Homaay Bird is of importance.

Key words: Homaay, Shahnameh, kooch and balooch, symorgh.

 

نظرات  

 
0 #1 پروانه 1390-07-19 09:42
همای همان سیمرغ است
...............
درود. در جستار پیشینۀ سیمرغ در ایران باستان توضیحاتی در این باره نوشته ام. مهرتان پایدار
نقل قول
 

شد آنکه اهل نظر بر کناره می رفتند _______ هزار گونه سخن در دهان و لب خاموش