neyestane
برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

1) شنبه ها ساعت 17 لیلی و مجنون نظامی با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

2) شنبه ها ساعت 18 غزلیات حافظ با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

3)  یکشنبه ها ساعت 8:30 نشست پژوهشی گیاهان طبّی

4) یکشنبه ها ساعت 9:30 نشست پژوهشی شاهنامه

5) دوشنبه ها ساعت 17 حدیقۀ سنایی با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

6) دوشنبه ها ساعت 18 منطق الطیر عطّار با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

7 دوشنبه ها ساعت 19 غزلیات شمس با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

https://t.me/neyestanekhabar

از آن باره بور و اسب سیاه

دکتر الهه معروضی

 

در پنج داستان شاهنامه رویارویی اسب سیاه و سرخ اتفاق می‌افتد. نگارنده بر این باور است که می‌توان اسب سرخ را ندای عقل حسابگر و ارتباط با بخش‌های نرینه روان و اسب سیاه را پیام‌آور پنهان‌ترین بخش‌های روان که مادینه است، دانست. این داستان‌ها عبارتند از:

ـ «بیژن و منیژه»: بیژن برای ستیز با گرازان بر رهوار بور (سرخرنگ) و برای دیدار با منیژه بر شبرنگ (اسب سیاه) می‌نشیند.

ـ نبرد بیژن و هومان در «دوازده رخ»: بیژن بر شبرنگ بهزاد (اسب سیاه سیاوش) زین می‌گذارد و هومان ترجمانی را بر گلگون بادپا می‌نشاند تا آمادگی‌اش را برای ستیز با بیژن اعلام کند.

ـ کین‌خواهی زریر (سروده دقیقی): با شنیدن خبر کشته‌شدن زریر، گشتاسب گلگون را زین می‌کند. نستور پسر خردسال زریر نیز بوری از اسب‌دار می‌طلبد. پس از پیدا شدن پیکر بی‌جان زریر، گشتاسب سوار بر بهزاد (اسب سیاه سیاوش) شده و سپس این اسب را به نستور می‌دهد.

ـ آزمون کیخسرو و فریبرز برای پادشاهی : وقتی کیخسرو سوار بر شبرنگ بهزاد (اسب سیاوش) با پیروزی برمی‌گردد، فریبرز سوار بر گلگون به استقبال او می‌شتابد.

ـ نبرد رستم و اسفندیار: در مورد این دو ابرقهرمان شاهنامه باید تأمل بیشتری به کار برد. رستم تحت حمایت سیمرغ (دایه) است و اسفندیار به حکم پدر ره‌سپار این مأموریت شده است. پس به کاربردن مادینه روان و نرینه روان در اینجا کارکرد موارد سابق را ندارد. اما می‌توان رخش بور ابرش رستم را نماد عقل سرخی که سهروردی توصیف نموده و اسب سیاه اسفندیار را سمبل ژرفترین خواهش‌های درونی‌اش ـ مثلاً پیروزی بر رستم ـ دانست.

واژه‌های کلیدی: شاهنامه، اسب، شبرنگ، گلرنگ، بهزاد، گلگون، سیاه، بور.

 

شد آنکه اهل نظر بر کناره می رفتند _______ هزار گونه سخن در دهان و لب خاموش