neyestane
برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

1) شنبه ها ساعت 17 لیلی و مجنون نظامی با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

2) شنبه ها ساعت 18 غزلیات حافظ با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

3)  یکشنبه ها ساعت 8:30 نشست پژوهشی گیاهان طبّی

4) یکشنبه ها ساعت 9:30 نشست پژوهشی شاهنامه

5) دوشنبه ها ساعت 17 حدیقۀ سنایی با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

6) دوشنبه ها ساعت 18 منطق الطیر عطّار با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

7 دوشنبه ها ساعت 19 غزلیات شمس با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

https://t.me/neyestanekhabar


گزارش از: كيميا شايان، آناهيتا اكرمي

جمعه 90/11/21

قلعۀ مالين: مالين و بوزجان از شهرهاي بزرگ خراسان بوده اند و از زمان ساسانيان وجود داشته و از وسعت زيادي برخوردار بوده اند و داراي كهن دژ و ارگ و ... بوده و معروفيت آنها به توليد پارچه، گليم و كشمش بوده است. مالين همواه مورد تهاجم مهاجمين بوده است و در قرن هفتم از تهاجم مغولها- غزها آسيب كلّي ديده است. بناهاي آن از خشت و گل بوده و در مسير راه هرات قرار داشته است.

مشهد ريزه: روستايي است در نزديكي شهر باخرز (مالين قديم). در كنار اين روستا آرامگاهي است كه به شاهزاده قاسم ريزه معروف است. امّا به نظر مي رسد اين بقعه به دليل وجود كشته شدگاني كه در جنگ معروف رزه در سال 722 هجري رخ داد ايجاد شده باشد. زيرا در آن زمان جنگي بين مبارزان محلّي و غياث الدّين كرت از دست نشاندگان ايلخانان مغول در آن محلّ اتّفاق افتاد و تعداد زيادي از رزمندگان محلّي در آن جنگ كشته شدند كه به همين دليل احتمالاً آن محلّ به مشهد رزه يا مشهد ريزه معروف شده است. آرامگاه مشهد ريزه از نوع بناهاي چهارتاقي دورۀ تيموري است. اين بنا از آجر شكل گرفته و شامل يك ايوان ورودي و يك فضاي چارتاقي دروني بوده است. بر فراز فضاي چارتاقي گنبدي رفيع وجود داشته كه منهدم شده و در حال حاضر فراز بنا با چوب پوشيده شده است. در اين بنا تزئينات نسبتاً مختصر گچي وجود دارد.

از ديگر مكانهايي كه در روز دوم سفر مورد بازديد قرار گرفت آرامگاه شيخ ابوبكر تايبادي عارف نامدار و از مشايخ صوفيه در قرن هشت بود. اين مجموعۀ بسيار باشكوه مؤيد ارادت و توجّه شخصيت وي مي باشد. از بناهاي مجموعۀ مذكور مي توان گنبدخانه و ايواني به انضمام دو حجرۀ دو طبقه در طرفين نام برد كه در مقابل آن مقبرۀ روباز شيخ عزّالدّين ابوبكر تايبادي قرار دارد و به سعي وزير شاهرخ تيموري، پير احمد خوافي در سال 848 هجري قمري به اتمام رسيده است. از ديگر فضاهاي اين مجموعه آب انبار است.

معماري دورۀ صفويّه برونگراست ولي در دوره هايي كه اصالت وجود دارد معماري هم برونگراست هم درونگرا و بناي آرامگاه شيخ ابوبكر تايبادي از اين نوع مي باشد و از داخل و خارج هر دو بي نظير است. نحوۀ تبديل قاعدۀ مثلّث به سقف دايره در گنبد اين بنا بسيار زيباست و از علم رياضي و هندسه و روانشناسي بهره گرفته است و در بالاترين نقطۀ گنبد از داخل شمسه به چشم مي خورد.

ميل كرات: يكي از مناره هاي ميان راهي خراسان و يادگار دورۀ سلجوقيان است. اين بنا جهت راهنمايي مسافران در كنار راه خواف به تايباد و هرات ساخته شده است. مصالح ساختماني آن را آجر و گج تشكيل داده و رويۀ اين سازه با آجر تراش تزئين شده است. تزئينات آجري اين مناره عبارتند از نقوش هندسي و كتيبۀ كوفي. اين بنا بر اثر زلزله هاي متوالي دگرگون شده و در حال حاضر كج به نظر مي رسد. امّا از آنجا كه يكي از تأسيسات مهمّ راه به حساب مي آمده به دنبال هر زلزله مرمّت شده است.

سنگان: اوّلين بخشي از خواف كه به آن مي رسيم سنگان نام دارد كه به علّت وجود معادن سنگ آهن پر رونق است. بسياري از پارسيان هند زماني در سنگان مي زيسته و از اينجا مهاجرت كرده اند.

مسجد جامع سنگان: اين بنا از نوع مساجد دو ايواني و مربوط به دوران خوارزمشاهي است و به سبك مساجد گناباد و زوزن ساخته شده است. از مشخصات آن تزئينات آجرتراش و وقوع زلزله هاي متوالي استكه موجب تغيير شكل اوّليۀ آن در ناحيۀ ايوان و رواقها شده است. در حال حاضر ايوان مقابل ايوان قبله تبديل به شبستان گرديده است.

قصد ديدار از مسجد گنبد سنگان را نيز داشتيم ولي درب آن حتّي هنگام اذان قفل بود و متولّي آن به خواف رفته بود.

نيازآباد سنگان: نزديكترين نقطۀ خواف به مرز افغانستان است. بزرگترين خاندان ساكن آن زنگنه مي باشد كه در دورۀ صفويه از كرمانشاه به اينجا مهاجرت كرده اند. شغل ساكنين دامداري- كشاورزي است.

آرامگاه مجد مازي: در لحظات پاياني روز دوم به زيارت مردي بزرگ و انساني والا مشرّف گشتيم. مجد مازي كه در مقابل حملۀ مغول با همدستي يكي از مغولان به نام يسور مدّتها ايستادگي كرد . مدّتهاي طولاني در قلعۀ هرات مبارزه كرد و سرانجام در همان شهر دستگير و كشته شد. جنازه اش را به نيازآباد در 30 كيلومتري تايباد و 20 كيلومتري خواف آورده و دفن كردند. در كنار مدفن اين بزرگ مرد يك سقّابه هم وجود دارد تا ابتدا مردم غسل و وضو ساخته آنگاه به زيارت اين انسان وارسته و والا مقام بشتابند.

تا سه سال پيش قلعه اي بزرگ در نيازآباد وجود داشت با سه درب استحفاظي و حوضخانه اي كه نقش ساعت نوري را داشت و تأسيسات و استحكامات ديگر كه متأسفانه آن را ويران نموده و در جايش مسجدي ساخته بودند.

در طول سفر از مصاحبت استاد محترم سركار خانم جامي الاحمدي كه استاد مثنوي گروه مي باشند و منش عارفانۀ ايشان نيز برخوردار شديم.

همچنين هنرمندي به نام سركار خانم آتنا غمخوار احمدي دختر استاد غمخوار احمدي كه از كارگاه دوتارسازي پدر ايشان در تربت جام بازديد نموديم همراه ما بودند كه با هنرنمايي و دوتارنوازي ايشان كه شنيدن نواي آن شور و شعف خاصّي را ايجاد مي كند ضمن حركت ميني بوس لحظات بسيار خوشي جهت افراد گروه فراهم نمودند.