neyestane
برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

1) شنبه ها ساعت 17 لیلی و مجنون نظامی با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

2) شنبه ها ساعت 18 غزلیات حافظ با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

3)  یکشنبه ها ساعت 8:30 نشست پژوهشی گیاهان طبّی

4) یکشنبه ها ساعت 9:30 نشست پژوهشی شاهنامه

5) دوشنبه ها ساعت 17 حدیقۀ سنایی با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

6) دوشنبه ها ساعت 18 منطق الطیر عطّار با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

7 دوشنبه ها ساعت 19 غزلیات شمس با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

https://t.me/neyestanekhabar


گزارشی از سفر یک روزه به مکان های تاریخی و دیدنی شهرستان فریمان

به قلم بانو زهرا دلپذیر

صبح جمعه، بیست و چهارم مهرماه اعضای انجمن حافظ، گرد هم آمده بوندند تا در فضایی دوستانه و صمیمی ، از مکان های جذاب و  تاریخی شهرستان فریمان، بازدید کنند. حرکت ما راس ساعت 6 صبح با حضور مهندس لباف خانیکی، باستان شناس صاحب نام و مدیر سابق سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی آغاز شد.

کاروانسرای امیر علیشیر نوایی

اولین مکانی که از آن بازدید کردیم، کاروانسرای امیر علیشیر نوایی(سنگ بست)، در 40 کیومتری جاده مشهد- فریمان بود. قدمت اين اثر تاريخي به قرن نهم هجری مي رسد. نويسنده كتاب نزهه القلوب اين ساختمان را به امير علي شير نوايي در دوره تيموري نسبت مي دهد . اين مكان تاريخي بر روي خرابه هايي از دوره غزنويان ساخته شده است . بر طبق گفته مورخين ، اين مكان تاريخي شباهت فراواني به كاروانسراي مهيار در اصفهان دارد .

پس از پیوستن رئیس سازمان میراث فرهنگی شهرستان فریمان به گروه، وارد کاروانسرا شدیم و ضمن بازدید  از محوطه و دالان های زیبای آن،  مهندس لباف  درباره تاریخچه کاروانسراها در ایران بویژه کاروانسرای امیر علیشیر نوایی برایمان توضیحاتی را ارئه کردند.  کاروانسرا دارای حیاط مرکزی زیبایی بود که اطراف آن را غرفه ها و چهار طرف آن را نیز برج های زیبایی به سبک تیموری احاطه کرده بود.

صبحانه را در کاروانسرا صرف کردیم و پس از گرفتن عکس دسته جمعی به سفرمان ادامه دادیم.

مقبره ارسلان جاذب و میل ایاز

دومین مکانی که از آن دیدن کردیم، مقبره ارسلان جاذب، سپهسالار توس – در دوره غزنويان بود. اين بنا از آثار ارزشمند قرون اوليه اسلام در خراسان است كه به صورت چهار طاقي تبديل به هشت ضلعي بر فراز آن قرار گرفته است. فضاي داخلي آن با رنگ هاي مختلف و نقوش هندسي، كتيبه كوفي و گچبري و آجر چيني خفته و راسته بنا و خط كوفي معقلي زير گنبد و تكرار كلمه محدود در آن از ويژگيهاي اين بنا است. مهندس لباف و گیاهی، مسوول میراث فرهنگی فریمان، اطلاعات ارزشمندی را درباره تاریخچه این بنا برای حضار بیان کردند.

به فاصله کمی از این مقبره، مناره بلند و زیبایی معروف به میل ایاز قرار دارد. این مناره به ارتفاع 40 متر با قطر حدود پنج و نیم متر تماماً از آجر ساخته شده و میان آن خالی و پلکان مارپیچی دارد. سپس افراد گروه از 101 پله پیچ در پیچ مناره بالا رفتند.از بالای مناره، منظره زیبایی از دشت های اطراف پیش رویمان قرار گرفت که بسیار چشم نواز بود.

محوطۀ تاریخی فرهادگرد

سپس از محوطه تاریخی فرهاد گرد، در 15 کیلومتری غرب فریمان، دیدن کردیم. این مکان تپه ای باستانی است که به گفته مهندس لباف خانیکی، از مهمترین محوطه های باستانی شمال شرق ایران می باشد که داشته های فرهنگی-تاریخی زیادی را از حداقل ۶۵۰  سال پیش تا دوران متاخر در خود جای داده و همچون کتابی است که هرورق آن داشته های فرهنگی دوره های مختلف تاریخی منطقه را از هزاره های سوم و چهارم قبل از میلاد حفظ کرده است، لذا این محوطه ارزشمند حافظه فرهنگی مهمی از قدمت خراسان است

گفتنی است اعضای شورای شهر فرهاد گرد نیز به استقبالمان آمده بودند و ضمن ابراز خرسندی از بازدید این گروه فرهنگی به همراه مهندس لباف خانیکی از فرهاد گرد خواهان توجه بیشتر سازمان میراث فرهنگی به این محوطه تاریخی شدند و تاکید کردند که همه تلاششان را در حراست از این محوطه باستانی بنمایند.

آرامگاه سیّد نظام الدین عشق آباد

این مزار در ده کیلومتر ی غرب فریمان و در روستای عشق آباد واقع است ومرقد سید نظام الدین از نوادگان امام سجاد (ع) در آنجا قرار دارد. بنای این مزار مربوط به دوره تیموری است ولی شالوده اصلی بنا به دوره ایلخانی وحتی سلجوقیان مربوط می باشد. این بنا دارای ایوان نسبتاٌ بزرگی است که به سمت شرق ساخته شده و تزئینات رسمی بندی وگچی زیبایی سقف ایوان را مزین کرده است . در سمت چپ ایوان این بنا با استفاده از آجر کلمه محمد(ص) بصورت مشبک ودر قسمت راست آن کلمه علی (ع) نقش بسته است.

بند فریمان

مکان بعدی که از آن دیدن کردیم، سد فریمان بود. بنای اولیه  این سد که در10کیلومتری شهر فریمان واقع شده، به عصرمغول وبه روایتی به دوران تیموری برمی گردد. این بند، یک بار درزمان عین الدوله مرمت وسپس درزمان پهلوی واخیرا هم بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ارتفاع آن افزایش داده شده است این سد دستخوش حوادث طبیعی زیادی بوده است گویا سطح اولیه بستر ان آجرفرش بوده که بر اثر رسوب وگل ولای زیاد پوشیده شده است. ارتفاع کنونی این سد 20متر وداری پشت بندهای آجری بسیار مستحکمی است.

مکان های تاریخی و فرهنگی شهرستان فریمان

سپس از منزل قدیمی شهید مطهری که تبدیل به موزه ای از دست نوشته ها، کتاب­ها، عکس ها و وسایل شخصی  ایشان است و زمانی شهید مطهری خانواده خود در آن جا زندگی می کردند دیدن کردیم. در بين مراكز فرهنگي – تاريخي شهر فريمان اين موزه از اهميت خاصي برخوردار است .

پس از صرف ناهار،  از موزه مردم شناسی فریمان بازدید کردیم. در این موزه، جنبه هاي مختلف زندگي مردم فریمان در هفت غرفه فرت بافی، حلاجی، آداب و رسوم شب یلدا، عطاری، مکتب خانه، قالیبافی و کشاورزی به نمایش گذاشته شده است.

حمام قدیمی قلندر آباد و قلعه حسن آباد

سپس همراه هم راهی قلندرآباد شدیم و با همراهی شهردار فرهنگ دوست آن از حمام قدیمی آن که در مراحل پایانی مرمت بود دیدن کردیم. اين حمام متعلق به دوره قاجار در شهر قلندر اباد 15 كيلومتري فريمان است.

سپس از قلعه حسن آباد بازدید کردیدم. اين دژ تاريخي بين قلندر اباد و حسن اباد واقع شده و قدمت آن به دوره قاجار و پهلوی می رسد. اين قلعه تاريخي شباهت نزديكي به قلغه تاريخي 4 برج كريم اباد رشتخوار و قلعه سعداباد بخش جنگل رشتخوار دارد .درب ورودي ان داراي 2 برج است كه آن را از بقيه قلعه هاي تاريخي خراسان رضوي متمايز مي كند .

پایان سفر

پس از سپری کردن یک روز خوب و مفید، با مدیر میراث فرهنگی فریمان خداحافظی کردیم. وی ابراز امیدواری کرد این سفر مقدمه ای برای آشنایی بیشتر هموطنانمان با مکان های تاریخی فریمان و بخش های اطراف آن باشد؛ مکان هایی که به رغم جذابیت، کمتر شناخته شده است.

*زهرا دلپذیر