neyestane
برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

برنامۀ نشستهای فرهنگی از مهر ماه 96

1) شنبه ها ساعت 17 لیلی و مجنون نظامی با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

2) شنبه ها ساعت 18 غزلیات حافظ با حضور استاد دکتر عبّاس خیرآبادی

3)  یکشنبه ها ساعت 8:30 نشست پژوهشی گیاهان طبّی

4) یکشنبه ها ساعت 9:30 نشست پژوهشی شاهنامه

5) دوشنبه ها ساعت 17 حدیقۀ سنایی با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

6) دوشنبه ها ساعت 18 منطق الطیر عطّار با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

7 دوشنبه ها ساعت 19 غزلیات شمس با حضور استاد دکتر اندیشۀ قدیریان

https://t.me/neyestanekhabar


گزارش سفر به مینودشت و کلاله

صبح چهارشنبه 26/7/91 ساعت چهارونیم خانم دکترمعروضی جلوی دفتر انجمن دوستداران حافظ منتظر ایستاده بودند تا همسفران در محل حاضر شدند . زمانی که همه ی اعضاجمع شدند اتوبوس به راه افتاد.

تقریبا سه ساعت در راه بودیم تا اینکه برای صرف صبحانه در باباامان پیاده شدیم ،  دربارۀ وجه تسميۀ اين مكان مي گويند شخص اسماعیل نامی از فرزندان امامان در این منطقه پناه می آورد به قصد کشتن او به دنبالش می گردند به اینجا که می رسد به یک پیرمرد می گوید: بابا،امان و مردم امانش نمی دهند و از آن به بعد اینجا بابا امان نامیده می شود و به خاطر ظلمی که به او شده این مکان به باباامان شهرت پیدا می کند . بعد از دیدن منظره های زیبا و گرفتن عکس هایی به یادماندنی راهی بازدید رباط قره بیل و معبد اسپاخو شدیم.

در ادامه مسیر استاد لباف توضیحاتی فرمودند : که در قدیم نیشابور- مرو- جرجان و ری جز شهرهای مهم بوده است، و گفتند در سرزمین پارت هستیم. در شمال خراسان شامل دره ها و دشت های الاداغ که محل عبور اقوام مختلف بوده به همین دلیل در شهرهای شیروان، فاروج، قوچان و درگز مجموعه ای از اقوام مختلف و متعدد می بینیم. تا حدود تربت از خراسان شمالی امروز متعلق به پارت ها بوده و از تربت به طرف سیستان هم 500سال اشكانيان حکومت کردند اما کمترین نشانه ها را داریم چون آثار و نشانه ها را ساسانیان از بین بردند. پارتی ها از پشتوانه ی فرهنگی بالایی برخوردار بودند. تمامی قهرمانان شاهنامه را برخاسته از بستر فرهنگی اشکانیان می دانند و رستم هم قهرمان این قوم بوده است. خط پهلوی داشتند. شمال غرب خراسان جرجان بوده که تبدیل به استر اباد و اخیرا به گرگان تبدیل شده. استان گلستان 22000 کیلومتر از کوه ، دشت و بیابان تشکیل شده است و به قره قوم که نزدیک می شود به کویر می رسیم و دشت گرگان از مناطق حاصلخیز است.

حدود ساعت یک بعد از ظهر برای بازدید از معبد اسپاخو اماده شدیم. اقای لباف فرمودند: این بنا به کلیسای اسپاخو معروف است .اسپ،اخو=اخور اسب     اسپکو=ماده سگ   این نام جعلی است و دلیل این است که در سال 1940 کسی به فکر اثار باستانی نبوده این نام ها را غربی ها گذاشتند تنها به دلیل شباهتی که با کلیسا داشته است.

شماره ثبت در فهرست آثار ملی:1579       قدمت: ساسانی             کاربری: مذهبی- تاریخی

بنایی است یک ایوانی با پلان چهارگوش مستطیل شکل با ابعاد(21×25) متر و مساحت 250 متر مربع که بوسیله دهلیزی به یک چهارگوش گنبددار به ارتفاع 13 متر مي رسد.  ورودی بنا شامل سه درب در جهت شمال، جنوب و شرق است. پوشش سقف اتاق بصورت گنبدی از نوع پوششهای نیم کره ای و قابل مقایسه با گنبد چهار تاقی های دوره ساسانی است. پوشش ایوان شرق نیز بصورت نیم استوانه ای (گهواره ای شکل) است این اثر تنها بنای بجای مانده از دوره ساسانیان در شمال است. مصالح به کار رفته: سنگ، ساروج، چوب.

در روشنایی روز در این معبد گشتی زدیم. در ایوان معبد اسپاخو به نوبت می نشستند و می رفتند و آتش را عبادت می کردند.

در دوره ی اسلامی به یک امامزاده تبديل شده وپیش از آنکه نام کلیسا بگيرد مردم براي آن قربانی می کردند. تا سی سال پیش حصار داشته و تدفین ها به اين تصور بوده كه اینجا امامزاده است . طریقه دفن بصورت خانوادگی و در دخمه هاي اتاق مانند بوده است. نحوه ساخت: دیوارها را بالا بردند و با قالب های  چوبی،سقف را قالب زدند. طاق های هلالی نشان دهنده ی دوره ساسانی است.

در دورۀ قاجار این بناي سنگی به سرباز خانه تبدیل شد و بالاي آن محل دیده بانی ست و تخریب شده است.

دردورۀ اسلامي در ديوارها دخل و تصرف کرده و در داخل قسمتهایی را کنده اند و به طاقچه و محراب تبدیل شده. از اوایل دوره ی ساسانی ترمبه در گوشه ها دیده می شو.د برای اولین بار در معماری جهان توانسته اند در گوشه خط دایره ایجاد کنند که بتوانند بالاي آن گنبد بزنند.

اثر باستانی دیگر رباط قره بیل بود .

شماره ثبت اثار ملی: 4574     قدمت: صفویه          کاربری: کاروانسرای بین راهی

بنایی است با پلان مستطیل متشکل از شش برج مدور دوطبقه در چهار گوشه اضلاع اصلی بنا و دو برج در ضلع شمالی که به صورت قرینه می باشد. دو حیاط بزرگ و کوچک و یک اصطبل در ضلع غربی تعبیه شده است. تزئینات بنا شامل: رسم بندی گچی که در تزئین اتاق ها که دارای پوشش گنبدی و تاقهای جناقی است مورد استفاده قرارگرفته اند.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی است. مصالح به کاررفته دربنا شامل: آجر، گچ، سنگ و ساروج.

رباط قره بیل بنایی است دیدنی قره: سیاه      بیل: فیل –پای فیل   ازنوع کاروانسراهایی که دوبخش یا دو حیاط دارد. حیاط جنوبی خدماتی وحیاط عقبی اعیان نشین، نوع ساختار پایه ها-طاقها جنبه ی تزئینی دارد. ازنوع کاروانسراهای شاهی است وشاه رباط (ويژۀ امیران وپادشاهان) مي باشد. یک تالار بزرگ و اصطبل شاهی گواه اين مسئله است.  درسه دوره ساخته وبازسازی شده است: سلجوقی/ تیموری/ صفوی. پشت دیوار صاف با دیوار دیگری تقویت شده. پشت دیواریک سازه است ، هنگام ساخت دو تا سقف یک چاله ایجادمی شود. فایدۀ آن سبک بودن است واینکه باران دربنا نفوذ نمی کرده وبام مسطح است ، دوحیاط بزرگ وکوچک ویک اصطبل درضلع غربی تعبیه شده است. تزئینات بنا شامل رسم بندی گچی است که درتزئین اتاق ها به كار رفته است. دارای پوشش گنبدی وتاقهای جناقی است . ورودی اصل بنا درضلع جنوبی است. مصالح به کار رفته شامل آجر، گچ، سنگ وساروج مي باشد.

بعداز صرف ناهار از راه تنگه چهلچای مینو دشت به سمت قلعه قافه حرکت کردیم. ولی راه باریک، تنگ ونسبتا بی انتها بود، چون هرچه پیش می رفتیم به قلعه نمی رسیدیم. همه باخنده می گفتند برای رسیدن به سیمرغ و به این روستای بکر سختی های شیرین را متحمل مي شویم که بسیارخاطره انگیزشد.

داخل اتوبوس بسیارسرد بود و مي گفتيم به قول اخوان ثالث «هوا بس ناجوانمردانه سرداست».

با روستاییان خون گرم قلعه قافه از نزدیک آشنا شدیم. البته زمانی که ما رسیدیم روستاییان درعروسی ده شرکت کرده بودند. بعد به سوی زيارتگاه سکینه خاتون هدایتمان کردند. بعد از خواندن نماز مغرب وعشاء آقای دکتر خیرآبادی و خانم دکتر معروضی سخنانی درمورد نظامی وحافظ بیان فرمودند. کم کم برای خواب آماده شدیم وهمه منتظرصبح که روستای زیبای قلعه قافه را به تماشا بنشینیم .

ساعت شش صبح به سوی رودخانه ومنطقه ای به نام قلعه قافه پایین پیاده روی را شروع کردیم که شاهد کوچه ی خاکی سنگلاخی، درب های چوبی قدیمی و منظره های بکر ودیدنی تا ساعت هشت بودیم .

درامام زاده با صبحانه ای مفصل ازجانب متولّی پذیرایی شدیم، بعداز تشکر فراوان ازمهمان نوازی آن ها ساعت 9 جاده زیبای قلعه قافه را به سمت کلاله طی کردیم ، به قول سهراب «کوه هایی چه بلند، دشت هایی چه فراخ، درگلستانه چه بوی علفی می آید». دربین راه ازطرف هم سفری ها با خوراکیهای متنوع ومغذی پذیرايي شدیم.  بعدازطی مسیرکه سربالایی های تندی داشت، به زیارتگاه خالد نبی (ع)، بقعه ی عالم بابا و چوپان آتا رسیدیم .

زیارتگاه خالدنبی(ع) بر فراز قله 721 متری تانگری (خدا) دررشته کوه های گوكچه داغ (جرجان) در56 کیلومتری شمال شهرستان کلاله چون نگینی زیبا می درخشد. دراین مجموعه، علاوه برآرامگاه حضرت خالد نبی (ع)، آرامگاه عالم بابا وآرامگاه چوپان آتا خادم آن حضرت نيز قرار دارد كه براي هر سه تن بقعه ساخته اند. آقاي لبّاف فرمودند وقتي انديشۀ زندگي پس از مرگ وجود دارد بقعه مي سازند. يعني ايشان زنده هستند و در اين محل زندگي مي كنند. همچنین چشمه خضرزنده با خاصیت شفا بخشی، تپه وقبرستان باستانی با سنگ های استوانه ای وچلیپا و قرار گرفتن این مجموعه برفرازبلندترین قلّۀ رشته کوه های گوگچه داغ واحاطه آن به وسیله کوه ها،مراتع و دامنه های سرسبز و جاذبه های بدیع وچشم نواز طبیعی و ویژگی های تاریخی و اکوتوریستی ، زمینه حضورسالانه هزاران زائر، محقق وگردشگر داخلی وخارجی را فراهم کرده است.

بعداز دیدن زیارتگاه وچشمه خضرزنده به ما فرصتی داده شد که با رفتن به اردوگاه مینودشت استراحتی کنیم که درآنجا با رقص خنجر ولاله خواني دختران ترکمن سرگرم شدیم وبسیار لذت بردیم.

صبح روز جمعه 28/7/91 بعد از صرف صبحانه بازدید از روستای فارسیان گالیکش –دیوچشمه ودرخت گردوی 700ساله شروع شد.

منظره امام زاده پیربخشي(بخشنده) پیر(مجرب/ بابا) دیدنی ورویائی بود، درروستای فارسیان به علت ارتفاع انرژی زیاد وجود دارد واکثر امام زاده ها روی ارتفاع ساخته می شده است که محلی پراز انرژی باشد.

نژاد بکر، هوای بکر، منطقه بکر و همه را باهوشیاری تمام حفظ کرده اند. درمسیربعدی از دیوچشمه دیدن کردیم وعکسهای یادگاری با چشمه و درخت گردوی 700 ساله گرفتیم . بعد از صرف ناهار به سمت مشهد حرکت کردیم و حدودا ساعت یازده سفر پرخاطره ما به پایان رسید.

درخاتمه با تشکر از زحمات خانم دکتر معروضی و بیانات ارجمند جناب استاد آقای لباف، وسخنان ناب آقای دکتر خیرآبادی و سعه ی صدر هم سفران گزارش خود رابه پایان می بریم .

 

زمان زودگذر است وخاطره های زیبا ماندنی

فروزان معبودي

عكس از: يگانۀ قديريان، ملوك براتي، فروزان معبودي، لالۀ رحيمي، الهۀ معروضي

تهيّۀ فيلم: حوريۀ فيروزكوهي